پنجشنبه, 22 آذر 1397

                                                  قنات امین آباد شاهرود

 

از خصوصیات جوامع انسانی سازگاری با شرایط طبیعی محیط است، هر گاه طبیعت شرایط مطلوبی  را برای زندگی فراهم نیاورد، انسان سخت کوش طبیعت خشن را برای زندگی تحت سلطه می گیرد. از دیرباز مقدمه تثبیت شرایط آشفته و سرکش طبیعت، حفر قنات و ظهور آب بر پهنه خاک و دمیدن روح زندگی خشک و نقیده زمین بوده است.
با وجود آنکه چندین هزارسال از اختراع قنات می گذرد معهذا همچنان این روش استحصال آب در کشر ما معمول و متداول است و بسیاری از روستاها و همچنین شهرهای کشور از این راه آب موردنیاز جهت شرب و کشاورزی خود را تأمین می نماید. گفته می شود ایرانیان مبتکر و مخترع قنات می باشند. این اختراع که امروزه شهرت جهانی پیدا کرده بعدها از ایران به قاره ای دیگر انتقال یافته و مورد استفاده دیکر مردم قرار گرفته است.
اولین قدم در راه حفر قنات تعیین نقاط آبدار و ردیابی مسیر جریان آبهای زیرزمینی می باشد. همانگونه که می دانیم علت جریان آب مربوط است به شیب هیدرولیکی و قوه جاذبه زمین، می توان قنات را یک چاه محفوره افقی (گالری) و یا به اصطلاح قدما «نقب» دانست.
مهمترین شرایط برای حفر قنات وجود آبهای دائم زیرزمینی، شیب زمین، بالا قرار گرفتن طبقات آبدار از مظهر قنات و مهمتر از همه بالا بودن سطح آب زیرزمینی است. طول قناتها بسته به فاصله مظهر تا مادر چاه  متفاوت بوده و در کشور ما قناتهایی بطول 70 کیلومتر (در گناباد) وجود دارد. طول قنات هر چه قدر هم کم باشد برای تهویه و رساندن هوا به کارگران، جهت یابی، خارج کردن خاکهای کنده شده بر گزد دهانه میله ها یا چاههای عمودی در مسیر نقب ضروری می باشد.
توده کردن خاکهای کنده شده، بر گرد دهانه میله ها یا چاههای عمودی بهترین وسیله برای جلوگیری از نفوذ آبهای سطحی به داخل قنات و پیشگیری از تخریب میله و سطح داخلی قنات می باشد. وجه تسمیه، قنات یا کاریز از اصل کوه ریز آمده، یعنی آبی که از کوه و بلندی ریزش می کند. عموماً مسیر قناتها از پای ارتفاعات به طرف دشت امتداد دارد. قدما با توجه به نوع و پوشش گیاهی منطقه اقلیم، کوهها، دانه بندی خاک و دیگر عوامل طبیعی نسبت به حفر قنات اقدام می نمودند.

 

 

 

بازدید:3998

تاریخ ثبت: 1393/09/27
آخرین به روزرسانی: 1396/09/22